Президенттик мандатты конституциялык өзгөрүүлөр шартында колдонуу боюнча эксперттик пикир

22:57, 31 Янв.

Саясатчы Бакытбек Жумагулов юридикалык аспектилер жана институттук түшүндүрмөлөрдүн мааниси жөнүндөЖамаатта жана эксперттер арасында президенттик мандатты Конституциядагы өзгөрүүлөр контекстинде ишке ашыруу маселелери активдүү талкууланууда. Саясатчы жана Евразия стратегиялык изилдөөлөр борборунун директору Бакытбек Жумагулов учурдагы президент мурдагы Конституциянын редакциясына ылайык шайланганын, ал алты жылдык ыйгарым укуктарды белгилеп, кайра шайлануу мүмкүнчүлүгүн чектеп койгонун баса белгилейт.

Азыр болсо президенттик ишмердик жаңы Конституциянын алкагында жүргүзүлүүдө, анда ыйгарым укуктардын мөөнөтү беш жылды түзөт жана эки подряд мөөнөттү өткөрүүгө уруксат берилет.

Эксперттин көз карашынан, мындай абал мыйзамдуулукту бузуу эмес.

Президенттик мандат мыйзамдуу жол менен алынган жана жаңы Конституциянын редакциясы өткөн шайлоолордун жыйынтыктарын жокко чыгарбайт. Бирок, Жумагуловдун айтымында, конституциялык моделдердин алмашуусу юридикалык маселелерди жана ар кандай түшүндүрмөлөрдү жаратышы мүмкүн, бул институттук өзгөрүүлөр процессинде нормалдуу көрүнүш.

Эксперт мындай юридикалык маселелердин теориялык гана эмес, практикалык мааниси бар экенин баса белгилейт. Эгер мамлекеттик органдардан так түшүндүрмөлөр жок болсо, бул коомдук талкууларга жана окуяларды ар кандай интерпретациялоого алып келиши мүмкүн.

Бул контекстте, анын пикири боюнча, мамлекеттик институттар тарабынан убагында жана негиздүү байланыш орнотуу маанилүү.Жумагулов бул темаларды талкуулоо юридикалык жана институттук контекстте болушу керектигин, ашыкча саясийлаштыруудан качышы керектигин белгилейт.

Ал парламентти жана тиешелүү мамлекеттик органдарды өтмө мезгилдин юридикалык аспектилерин түшүндүрүүгө тартуу коомдук өзгөрүүлөрдү так түшүнүүгө жардам бере алат деп эсептейт.

Мындан тышкары, эксперт ар кандай механизмдер, анын ичинде мүмкүн болгон электоралдык чечимдер коомдук ишенимди бекемдөө жана саясий консенсусту жаңыртуу үчүн каралышы мүмкүн экенин белгилейт.

Мындай чаралар мыйзамдын алкагында гана кабыл алынышы жана аң-сезимдүү мамлекеттик чечимдерге негизделиши маанилүү.Жалпысынан, Жумагулов саясий системанын туруктуулугу мамлекеттин татаал юридикалык маселелерди так түшүндүрүү жана конституциялык процесстердин алдын ала болжолдуулугун камсыз кылуу жөндөмдүүлүгүнө көз каранды экенин эсептейт.

Ачыктык, институттук диалог жана юридикалык аныктамалар — мамлекеттик институттарга болгон туруктуулук жана ишенимди сактоого көмөктөшүүчү негизги факторлор.

Жумагулов Бакытбек, Евразия стратегиялык изилдөөлөр борборунун директору, саясатчы.

Рубрика: Закон и Право. Читать весь текст на open.kg.

Кыш жана жаз мезгилдеринде Антальянын тематикалык парктары 2026-жыл менен бирге Түркиянын туризм борбору Анталья (Antalya) үй-бүлөлүк эс алуу үчүн идеалдуу багыт катары өз ордун бекемдейт. Euromonitor уюмунун...

Тарыхты калыптандырган ачылыштар жылы: 2025-жылы Туркиянын археологиялык жетишкендиктери Миңдеген жылдар бою цивилизациялардын бешиги болуп келген Анатолия аймагындагы Түркия жерлери адамзаттын жалпы мурасын бүгүнкү күнгө чейин ачып келүү...

Gənclərə veriləcək Prezident Mükafatının MƏBLƏĞİ Prezident İlham Əliyev dünın 2026-cı il Gənclər üçün Prezident mükafatlarının verilməsi haqqında Sərəncam imzalayıb. Medialive.az modern.az-a istinad...

Қанат Бозымбаев Алматыдағы есептеу аспаптарын шығаратын кәсіпорындарға барды Жұмыс сапарына Алматы қаласының әкімі Дархан Сатыбалды, өнеркәсіп және құрылыс вице-министрі Жәннат Дүбірова, «ТКШ ҚазОрталық» АҚ басқарма төрағасы Н...

Алматыда жаңартудан өткен телекоммуникация және машина жасау колледжі қайта ашылды Қала әкімі Дархан Сатыбалды жұмыс сапары аясында білім беру ұйымына барып, оқу үдерісінің ұйымдастырылуымен танысты. Колледж телекоммуникация және ма...

NDU-nun rektoru Elbrus İsayev media nümayəndələri üçün brifinq keçirib NDU-nun rektoru Elbrus İsayev media nümayəndələri üçün keçirdiyi brifinqdə 2025-ci ilin yekunları barədə geniş təqdimatla çıxış edib. “Cagdas.a...

2016-2026: Астана қалай өзгерді? (Фоторепортаж) Астанаға енді келгендер қаланың көрікті жерлерін көріп тамсанып жататын шығар. Ал қалада көптен тұрып келе жатқандар үшін елорда көз алдында өскен ба...

Қару ұстауға талап қатаяды: Сенат қауіпсіздікке қатысты жаңа заңды мақұлдады Тиісті заң жобасын Сенат депутаттары жалпы отырыста қолдады. Құжат күзет қызметі, тұрғын үй төлемдері және құқық қорғау органдарының жұмыс тәртібіне ...

“İran buna görə 3 ölkəni bombalamaqla hədələyir”- Siyasi eksperdən qorxunc proqnoz Xəbər verdiyimiz ki, İranın Ali Milli Təhlükəsizlik Şurasının katibi Əli Laricani ABŞ-ın ölkəsinə hücumu halında Amerikanın Səudiyyə Ərəbistanı, Qətə...

1 fevralda bizi nələr gözləyir? — ULDUZ FALI Bizimyol.info günlük bürcləri təqdim edir:QoçƏtrafdakıları təəccübləndirəcək qeyri-adi addımlar və qərarlar günü olacaq. Əsas məsələ ölçünü qorumaqdı...

Як обрати якісне мастило для двигуна та трансмісії: експертний гід Правильний вибір моторної чи трансмісійної оливи — не просто технічне питання, а ключ до довговічності та надійної роботи вашого автомобіля. Автомобі...

Электромобиль: что это такое и почему за ним будущее Электрический транспорт давно вышел за рамки эксперимента и стал полноценной частью современного движения. Это транспорт, использующий электрическую ...

Qanun qadağan edir, amma risk qalır - Qohum nikahlarında gizli təhlükə Artıq 6 aydır ki, Azərbaycanda qohum evlilikləri (əmi, dayı, xala uşaqları arasında) qadağan edilib. Qadağanın əsas səbəbi həm etik-mənəvi normalar, ...

Saxta cərrahların ardınca saxta hüquqşünaslar: Özümüzü onlardan necə qorumalıyıq? Son vaxtlar saxta cərrahlarla yanaşı, saxta hüquqşünasların da sayı artıb. Təssüf ki, onların toruna düşən, aldadılan vətəndaşlarımız var. TikTok-da ...

Кыргызстанда «Жоопкерчиликтүү бол!» аттуу эркектер үчүн ден соолук айлыгы башталат Кыргызстанда «Жоопкер бол!» аттуу республикалык айлык башталууда, ал 18 жаштан жогору эркектердин инфекциялык эмес ооруларынын тобокелдик факторлорун...

Жаңа Ата заң жобасына қатысты таралып жатқан жалған ақпарат Жалған ақпаратқа қарсы іс-қимыл орталығы Қазақстан Республикасының жаңа Конституциясы жобасының мәтінінде шетелдіктерге жер сатуға тыйым салу алынып ...

Шалқар көліндегі мұз шоуы 500-ге жуық көрерменді жинады Шалқар көлінде ұйымдастырылған мұз шоуы өңір тұрғындары мен қонақтарының ерекше қызығушылығын тудырды. Бүгінгі шараға 500-ге жуық адам келді. Қала тұ...

ՎԶԵԲ–ը Հայաստանում 2025թ․–ին ներդրել է ռեկորդային 426 մլն եվրո ԵՐԵՎԱՆ, 30 հունվարի․/ԱՌԿԱ/․ 2025թ-ին Վերակառուցման և զարգացման եվրոպական բանկը (ՎԶԵԲ) 426 միլիոն եվրոյի ռեկորդային ներդրումներ կատարեց տնտեսությունու...

Հայաստանի առևտրային բանկերը 2025թ․–ին պետբյուջե են վճարել 162,14 մլրդ դրամ ԵՐԵՎԱՆ, 26 հունվարի․/ԱՌԿԱ/․ Հայաստանի բոլոր 17 գործող առևտրային բանկերը 2025 թվականին ընդգրկվել են 1000 խոշոր հարկ վճարողների ցանկում՝ պետբյուջե վճար...

Gənclərə veriləcək Prezident Mükafatının MƏBLƏĞİ Prezident İlham Əliyev dünın 2026-cı il Gənclər üçün Prezident mükafatlarının verilməsi haqqında Sərəncam imzalayıb. Yeniera.az modern.az-a istinadən...

İctimai nəqliyyatda güzəştlər bu şəxslərə şamil ediləcək - AÇIQLAMA “İctimai nəqliyyatda tarif siyasəti yalnız gediş haqqının məbləği ilə məhdudlaşmamalı, sosial ədalət və istifadə intensivliyi prinsiplərinə əsa...

Buxorolik Javohir Bozorov shaxmat bo‘yicha O‘zbekiston chempioni bo‘ldi Joriy yilning 24–30-yanvar kunlari Navoiy viloyatida 20 yoshgacha bo‘lgan yoshlar o‘rtasida shaxmat bo‘yicha O‘zbekiston chempionati bo‘lib o‘tdi. Mu...

Tashqi ko‘rinishi tanqid qilingan, ammo yulduzga aylanganlar Millionlab heyterlar tinmay tanqid qilayotgan bir paytda mazkur yulduzlar yangi cho‘qqilarni zabt etmoqda. Hozirgacha tashqi ko‘rinishi uchun tanqid ...

Bu sahədə Azərbaycanda qanun qəbul olunmasına ehtiyac var - Sosioloq “Limonçik Əli” adı ilə məşhurlaşan tiktoker Əli İsmayıllı da “trend”ə qoşulub. Belə ki, o, idmançı görünüşü əldə etmək üçün q...

AFCON finalındakı qalmaqala görə Seneqal və Mərakeşə ağır cəzalar verildi Afrika Futbol Konfederasiyası (CAF) yanvarın 18-də Rabatda keçirilən Afrika Millətlər Kubokunun final oyununda baş verən insidentlərlə bağlı Seneqal ...

3 საკითხი, რაზეც უკრაინა და რუსეთი ვერ თანხმდებიან – “შეთანხმება თითქმის მზადაა, თუმცა…” გასულ ორშაბათს ზელენსკიმ განაცხადა რომ, მოლაპარაკებების შემდეგი რაუნდი, სადაც ამერიკელები და რუსები მიიღებენ მონაწილე...

ბუხრის მღებავი ტუსკი, ავტობუსის მძღოლი მადურო, ჩაის გამყიდველი ინდოეთის პრემიერი და სხვა – რას საქმიანობდნენ მსოფლიოს პირველი პირები პოლიტიკურ კარიერამდე? როგორც აღმოჩნდა, ძალაუფლებისკენ მიმავალი გზა ყველასთვის სხვადასხვაგვარია. პოლიტიკური სისტემების საკვანძო ფიგურებმა კარი...

Б. Момышұлы атындағы әскери мектеп-интернат болашақ офицерлерді дайындайды Өскелең ұрпақты отансүйгіштікке тәрбиелеу – бүгінгі қоғам үшін аса өзекті мәселе. Осы бағытта Әулиеата өңірі алғашқылардың бірі болып ер балаларға ар...

Елде 400-ден астам жаңа дәрі-дәрмек өндіріледі Үкімет Қазақстанда 400-ден астам жаңа дәрі-дәрмек өндіру туралы келісімді мақұлдады. Бұл туралы Үкіметтің баспасөз қызметі хабарлады. Премьер-министр...

«Путинге алғыс айтты»: Солтүстік Қазақстанда семинар өткізіліп, Ресей рәміздері дәріптелген Желіде Солтүстік Қазақстан облысындағы мектептердің бірінде мұғалімдерге семинар өткізіліп, жиында Путинге алғыс айтылғаны туралы ақпарат тарады, деп...

89 жастағы қазақстандық кейуана туысын ұрғаны үшін сотталып кетті Әлеуметтік желіде 89 жастағы кейуананың сот шешімімен туысын ұрып-соққаны үшін кінәлі деп танылып, оған түзету жұмыстары тағайындалғаны туралы оқиға ...

EBRD invested record €426 million in Armenia in 2025 YEREVAN, January 29. /ARKA/. The European Bank for Reconstruction and Development (EBRD) invested a record €426 million in the Armenian economy in 20...

Armenia’s commercial banks paid 162.14 billion drams to the state budget in 2025 YEREVAN, January 26. /ARKA/. In 2025, all 17 commercial banks operating in Armenia made it to the list of the top 1,000 taxpayers, contributing a rem...

Migrantlar giyohvand moddalar «podstava» qilinayotganini da’vo qilmoqda Markaziy Osiyo mamlakatlaridan kelgan migrant ishchilar tobora ko‘proq giyohvand moddalar bilan bog‘liq sxemalar qurboniga aylanmoqda. Natijada, ular...

Rossiyada migrantlar soni kamaydi 2026-yil boshiga kelib, Rossiyadagi xorijiy fuqarolar soni 5,7 millionga kamaydi. Bir yil oldin bu ko’rsatkich taxminan 6,3 million edi. Bu haq...

Five Ancient Underground Mosques in Mangystau Advance Toward UNESCO Recognition The Astana Times provides news and information from Kazakhstan and around the world. ASTANA — Five underground mosques in Kazakhstan’s Mangystau Regi...

Kazakhstan Moves to Strengthen Oversight of Archaeological Work The Astana Times provides news and information from Kazakhstan and around the world. ASTANA – Weak regulation and fragmented oversight have long been...

«Адмиралдың» бас бапкері «Барыспен» өткен матчтағы арандатулар туралы айтты «Адмирал» командасының бас бапкері Олег Браташ КХЛ тұрақты чемпионатындағы «Барысты» 5:2 есебімен жеңген матчтан кейін пікір білдірді, деп хабарлайды...

Дуглас Жуниор: «Қазақ футзалы маған бәрін берді» Қазақстан ұлттық құрамасының және «Қайрат» футзал клубының бұрынғы ойыншысы Дуглас Жуниор халықаралық мансабын аяқтау туралы шешімі, Какао,...

«САЙРИ САДА». Бо ҷалби меҳмонону сайёҳони хориҷӣ дар Душанбе хатсайри сайёҳии ройгон ташкил карда шуд ДУШАНБЕ, 31.01.2026. /АМИТ «Ховар»/. Имрӯз бо ташаббуси Мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии шаҳри Душанбе бо ҷалби намоянадагони корпуси дипломатӣ, с...

Мактаби давлатдории муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон — намунаи барҷастаи тарбияи ватандӯстии шаҳрвандон ДУШАНБЕ, 31.01.2026 /АМИТ «Ховар»/. Дар асоси Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи тарбияи ватандӯстии шаҳрвандон» тарбияи ватандӯстӣ R...

Жаңа Конституция мемлекет пен қоғам арасындағы қарым-қатынастың жаңа ережесін белгілейді – сарапшы Jibek Joly телеарнасының тікелей эфирінде заң ғылымдарының докторы, Заңнама және құқықтық ақпарат институтының директоры Индира Аубакирова Қазақстанд...

Құрылтай, Халық Кеңесі, «Миранда ережесі» – жаңа Конституция жобасы халық назарына ұсынылды Конституциялық реформалар жөніндегі комиссия Қазақстан Республикасының жаңа Ата Заңының жобасын жариялады. Бұл құжат азаматтардан, саяси партиялардан...

Bu gecədən Kiçik çillə başlayır: şaxta, çovğun və sərt günlər... Bu gecədən etibarən Azərbaycanda qışın ən sərt dövrü kimi tanınan Kiçik çillə başlayır. Dekabrın 20-də start götürən və 40 gün davam edən Böyük çillə...

Қазақстан Республикасының жаңа Конституциясының жобасы жарияланды Конституциялық реформалар жөніндегі комиссия Қазақстан Республикасының жаңа Ата Заңының жобасын жариялады. Бұл құжат азаматтардан, саяси партиялардан...

ISLOM ISMOILOV: «IKKINCHI BOʻLIMDA YOSHLARGA IMKONIYAT BERDIK» «Нефтчи»-«Aluminij» баҳси якунига етгач жамоамиз бош мураббийи Исломбек Исмоилов мухбиримизга қисқача интервью берди: — Бугун...

Ата Заңдағы тіл мәселесі: Жаңа жобадағы заңдық нақтылаулар STEPPENEWS.KZ: Қазақстандағы мемлекеттік реформалар аясында Негізгі Заңның жаңа жобасы көпшілік талқысына ұсынылды. Конституциялық реформа жөніндегі ...

Болашақта қандай мамандықтар жойылады? STEPPENEWS.KZ: Болашақ келді деп айтуға болады, себебі технологиялық өзгерістер біздің еңбек нарығымызды көз ілеспес жылдамдықпен өзгертіп жатыр. Көп...

In Kyrgyzstan, the health month "Be Responsible!" for men kicks off In Kyrgyzstan, a republican month-long campaign "Be Responsible!" is starting, aimed at identifying risk factors for non-communicable diseases in men...

Производитель автобусов «Белес» сообщил о переговорах с госорганами В Кыргызстане состоялась встреча между представителями госструктур и бизнесменом Мирбеком Аскалиевым, который ранее обратился к президенту с просьбой...

Бүтін бір отбасы жоғалып кеткен Жангелдин ауылының тыныс-тіршілігі – фото Атырау облысында бүтін бір отбасы жұмбақ жағдайда жоғалып кетті. Кейіннен ерлі-зайыпты Максот Қарабалин мен Нәсіп Өтешқалиеваның сүйегі өздері тұрған...

Қытай АҚШ-тан Венесуэла президенті Мадуро мен оның жұбайын дереу босатуды талап етті ҚХР Сыртқы істер министрлігінің ресми өкілі Мао Нин 6 қаңтарда Вашингтон Венесуэладағы әскери операциясы арқылы халықаралық қатынастардың тұрақтылығы...

İnterneti həqiqətən kim icad edib? - "Google"un gizlətdiyi qaranlıq TARİX Bir çox insan internetin "Google" tərəfindən icad edildiyini və ya şirkətin onun yaranmasında əsas rol oynadığını düşünür. Əslində isə "Google" ilk t...

Tibb universitetləri bağlanacaq? Amerikalı milyarder İlon Maskın son açıqlaması yenidən beynəlxalq gündəmdə geniş müzakirələrə səbəb olub. Belə ki, o bildirib ki, robotlar yaxın gələ...

MPL: "Kəpəz" "Şamaxı"ya uduzdu, lider "Sabah" inamlı qələbəyə sevindi Misli Premyer Liqasında 18-ci tur davam edir. Fanat.Az xəbər verir ki, bu gün daha 2 oyun keçirilib. Öncə "Kəpəz" Yevlaxda "Şamaxı" ilə üz-üzə gəlib....

Klublarımızın qış planları: Kim gəlir, kim gedir? - YENİLƏNİR Futbol üzrə Azərbaycan Premyer Liqasında qış fasiləsi davam edir. Klublar 2025/2026 mövsümünün ikinci yarısı üçün transfer fəaliyyətlərinə, o cümlədə...

Unudulmaz təcrübə üçün ziyarət ediləsi 6 lüks Afrika Safari tətil məkanı Məhdud tətil vaxtınızdan maksimum yararlanmağı düşündüyünüz zaman Afrika lüks safari tətilini seçməlisiniz. Bu tətillər vəhşi təbiəti seyr etməkdən d...

Dünya Qəzzada dəhşətli şəraiti təcili olaraq yaxşılaşdırmalıdır: Qırmızı Xaç rəhbəri Qırmızı Xaç rəhbəri cümə günü bildirib ki, dünya Qəzzada insan əzablarını yüngülləşdirmək üçün səylərini artırmalı, atəşkəsin birinci mərhələsindən ə...

Sağlamlığınız təhlükədədir: Bu məhsullar sizi ölümə aparır Son dövrlərdə qida məhsullarının rənginin dəyişdirilməsi ilə bağlı müxtəlif iddialar gündəmə gəlib. Sosial şəbəkələrdə yayılan videolarda bəzi meyvə ...

Paşinyan niyə “Türkiyə agenti” elan olundu: Ermənistan “Rusiyanın düşmənləri” sirasına yerləşir Kremlə yaxın siyasi dairələrdən verilən açıqlamalar Ermənistanın Rusiya orbitindən çıxma ehtimalının yaratdığı qorxunu ifadə edir… Paşinyan hak...

Тоқаевтың төзімі: Украин дрондары Қазақстанды қанша табыстан қақты Украина дрондарының КТК құбырына жасаған соққысы салдарынан Қазақстанның жалпы шығыны шамамен 3 миллиард долларды құрады деп хабарлайды Ertenmedia.kz...

Мұнай емес, ми дәуірі: Қазақстанның басты заңы қалай өзгерді Конституциялық реформа комиссиясы Қазақстанның жаңа Конституциясы жобасының алғашқы нұсқасын жариялады деп хабарлайды Ertenmedia.kz. Жаңа Конституция...